Новости

📢 Здружението за здравствени политики и права ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје остро реагира на емисијата AGNESA SHOW на порталот a1on.mk, емитувана на 20.5.2026 година, со гостинот Иван Исцелител.

⚠️ Имено, при гостувањето водителката му поставува прашање на гостинот дали помогнал на некој којшто бил тежок случај и немал решение, притоа барајќи медицински доказ, на што гостинот одговара дека излечил пациент со ХИВ/СИДА, и ги покажува медицинските документи, притоа нагласувајќи дека тоа е со дозвола на пациентот. Гостинот посочува дека досега со наука ниту еден пациент не се излекувал од ХИВ, и дека тој „спасил“ 85 пациенти досега. Дополнително, гостинот додава дека постои терапија која го стабилизира вирусот, ама дека сите пациенти порано или покасно умираат. Таквата изјава е класичен пример за тоа како една изјава од само две минути може да биде полна со многу лаги, спротивна на стандардите на новинарството, и директно да штети на јавното здравје.

🧬 Лек за ХИВ

❌ Гостинот тврди дека ниту еден пациент досега не бил излекуван од ХИВ. Таквото тврдење е лажно. Досега седум пациенти во светот се излекувани од ХИВ, преку трансплантација на матични клетки, потребно за лекување на други дијагнози. Таквото достигнување е значајно за изнаоѓање на лек од ХИВ, и потребни се дополнителни истражувања за трајно излекување на инфекцијата. Посочениот метод – пресадување на матични клетки, не се препорачува за лекување на ХИВ-инфекцијата.

💊 Терапија за ХИВ

❌ Гостинот тврди дека постои терапија која го стабилизира вирусот, ама дека сите пациенти порано или покасно умираат. Таквото тврдење е лажно. Антиретровирусната терапија (АРТ) го спречува размножувањето на ХИВ вирусот во телото, со што го заштитува имунолошкиот систем и спречува прогресија на инфекцијата во СИДА. Современата терапија за ХИВ, која е достапна во Македонија, обезбедува: луѓето што живеат со ХИВ да имаат одличен квалитет на живот, да бидат во добра општа здравствена состојба, да бидат работоспособни, да живеат онолку долго колку и луѓето со негативен ХИВ-статус и да не можат да го пренесат вирусот на друго лице. Таквите важни информации кои придонесуваат за сузбивање на митовите и предрасудите за ХИВ не нашле свој простор во емисијата, иако основна задача на новинарите е да ја почитуваат вистината, етичките вредности и професионалните стандарди при пренесувањето на информациите.

📍 Апел

🩺 Апелираме до граѓаните дека доколку добијат позитивен резултат од ХИВ-тест, треба да се упатат на Универзитетската клиника за инфективни болести и фебрилни состојби во Скопје за потврда на таквиот резултат, поставување на дијагноза и понатамошно лекување. Досега, антиретровирусната терапија е единствената терапија за ХИВ којашто дава резултати.

📰 Апелираме до медиумите медиумското известување за темата да биде согласно стандардите на новинарството, со почитување на човековите права и слободи, и да внимаваат кога обработуваат теми со лица коишто немаат никаква експертиза на темата и го користат медиумскиот простор за ширење на лажни информации.

⚖️ На крај, ги потсетуваме самопрогласените здравствени експерти дека надрилекарството е казниво согласно член 209 од Кривичниот законик.

Што е ПрЕП?

Предекспозициска профилакса (ПрЕП) за ХИВ е таблета која те заштитува од ХИВ-инфекција. Тоа е средство за превенција препорачано од Светската здравствена организација за лица што имаат зголемен ризик од ХИВ. Во Македонија е достапно преку посебна програма што ја раководи Здружението „Заедно посилни“ во соработка со Клиниката за инфективни болести во Скопје.

Прочитај повеќе…

Кој може да користи ПрЕП?

Во оваа програма може да се вклучат лица што имаат зголемен ризик да дојдат во контакт со ХИВ. При вклучување во програмата се прави проценка на ризикот преку која лицето само може да процени дали ПрЕП е соодветна алатка за превенција за него.

Како и каде да добијам ПрЕП?

Ако мислиш дека имаш зголемен ризик да се инфицираш со ХИВ и сакаш да се заштитиш, можеш да закажеш средба за информирање и проценка во „Заедно посилни“ на телефонските броеви:

02 3129 200 или 078 235 632

Смените за ПрЕП се одвиваат секој вторник и четврток од 15:00 до 17:00, во Советувалиштето за ХИВ при Клиниката за инфективни болести.

Ново! Од февруари 2026 г., смена за ПрЕП ќе се одржува еднаш месечно и во Штип, преку подвижен пункт. Користењето на услугите од ПрЕП-програмата е бесплатно, дискретно и целосно доверливо, а за нив не ви потребен упат од матичен лекар.

ПрЕП во Штип

Услугите за ПрЕП во Штип ќе бидат достапни за заинтересирани лица еднаш во месецот преку подвижен пункт на здруженијата „Заедно посилни“ и ХЕРА. За информации за местото и датумот, како и за да закажете посета на пунктот за ПрЕП, јавете се во „Заедно посилни“ на 02 3129 200 или 078 235 632. Медицинскиот дел од проценката и неопходните лабораториски тестови ќе бидат спроведени во соработка со лекар од Клиничката болница во Штип.

Користењето ПрЕП е доверливо: информацијата дека користиш ПрЕП нема да биде достапна надвор од оваа програма.

Важно!

ПрЕП штити само од ХИВ. Кондомот и лубрикантот се исто така високо ефикасна заштита од ХИВ, а истовремено значително го намалуваат ризикот и од други сексуално преносливи инфекции.

Штедењето на превенција чини животи: само 10% од жените опфатени со скрининг за рак на грлото на матката

Иако ракот на грлото на матката е едно од ретките малигни заболувања што речиси целосно може да се превенира, во Северна Македонија секоја година заболуваат околу 200 жени, а помеѓу 40 и 60 жени го губат животот од оваа болест. Алармантен е податокот дека во 2024 година со организираниот скрининг биле опфатени само околу 10% од целната група жени, далеку под минимално потребниот праг за ефикасна превенција.

По повод 4 Февруари – Светскиот ден за борба против ракот, кој годинава се одбележува под мотото „Обединети во нашата уникатност“, ја истакнуваме потребата здравствениот систем да ги стави луѓето и нивните реални потреби во центарот на здравствената заштита, со посебен фокус на жените и ранливите групи.

Анализите и искуствата од терен покажуваат дека превентивната здравствена заштита не е приоритет во здравствените политики. Буџетот за превентивни програми со години стагнира и не го следи растот на трошоците и инфлацијата – во 2025 година изнесуваше 672,5 милиони денари, а за 2026 година се планирани 677 милиони денари. Истовремено, за скрининг на малигни заболувања се издвојуваат само 23 милиони денари годишно, сума што останува непроменета со години и треба да опфати четири различни малигни заболувања.

Особено загрижува состојбата со скринингот за рак на грлото на матката. Програмата, воведена уште во 2012 година, располага со само 11 милиони денари годишно, што не овозможува соодветен опфат и квалитет. Недостигот од гинеколози во околу 40 општини, ограниченото функционирање на мобилната гинеколошка амбуланта и административните бариери дополнително го отежнуваат пристапот на жените до навремена превенција.

Додека повеќе земји од Европската Унија се приближуваат кон елиминација на ракот на грлото на матката како јавно-здравствен проблем, кај нас ова заболување и понатаму одзема животи кои можат да се спасат. Ефикасен и соодветно финансиран скрининг, заедно со висок опфат со ХПВ вакцинација кај девојчињата и момчињата, се клучни мерки за спречување на овие поразителни статистики.

Затоа, ја повикуваме Владата и Министерството за здравство итно да ја зголемат финансиската поддршка за скринингот на рак на грлото на матката на најмалку 35 милиони денари годишно, да обезбедат подобра достапност до гинеколошки услуги, да ја зајакнат ХПВ вакцинацијата и да инвестираат во континуирани и сеопфатни здравствени едукативни кампањи.

Превенцијата спасува животи. Вложувањето во рана детекција не е трошок, туку инвестиција – и во здравјето на жените и ранливите групи, и во одржливоста на целиот здравствен систем.

Работата на полето на унапредување на скринигот на ракот на грлото на матката е спроведено во рамки на проектот „Унапредени здравствени права на девојките, жените и ранливите групи“. Проектотго спроведуваат партнерските организации  ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување, Здружение за еманципација, солидарност и еднаквост на жените – ЕСЕ, Здружение за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ и Здружение Иницијатива за правата на женитеодШутоОризари, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивикамобилитас.

Линк до публикацијата со наодите на граѓанските организации

Дисклејмер

Содржината на ова соопштение е единствена одговорност на ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување, Здружение за еманципација, солидарност и еднаквост на жените – ЕСЕ, Здружение за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ и Здружение Иницијатива за правата на жените од Шуто Оризари и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.

Контакт за медиуми:

Борјан Павловски

Координатор на програмата за јавно здравје и здравје на жените

Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените (ЕСЕ)

Ул. Максим Горки бр. 20/1-4

Телефони за контакт: 070/268–714, 02/3298-713

Новиот UNAIDS Глобален извештај за СИДА 2025 укажува дека покрај значителниот светски напредок во справувањето со ХИВ, сиот овој напредок е доведен во ризик.

Според извештајот, новите инфекции со ХИВ се намалени за 40% од 2010 година, но во 2024 година се бележат 1,3 милиони нови случаи, без значително намалување во споредба со претходната година. Смртноста од СИДА е намалена за 56% од 2010, но сепак, годишно сè уште умираат по 630.000 лица.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

Краен рок за аплицирање: 18.6.2025 г.

Здружението за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – „Заедно посилни“ Скопје објавува повик за заинтересирани кандидати за консултант што ќе го фацилитира процесот на стратешко планирање и изготвување на стратешкиот план на Здружението 5-годишен период почнувајќи од 2026 година.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

Kонсултант за поддршка во изработка на измени на подзаконски акт што го регулира пристапот до електронските медицински податоци на пациентите во Северна Македонија

Краен рок за пријавување: 11.6.2025 г.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

Mpox (емпокс, порано познат како мајмунски сипаници) е вирусна инфекција која се повторува по глобалната епидемија во 2022 година. Иако првпат е откриен кај животните во 1950-тите, а кај луѓето во 1970-тите, болеста претходно беше ограничена главно на некои делови од Централна и Западна Африка. Денес, емпокс се шири и во други делови од светот, најчесто преку близок физички (и сексуален) контакт, поради што од 2022 година официјално се смета и за сексуално пренослива инфекција (СПИ).

прочитај повеќе

Во март 2025 г. беше оддржан форум со три заедници: сексуални работници, луѓето што користат дрога и мажите што имаат секс со мажи. Преку неколку часовна работа и дискусија со учесниците, беа донесени неколку значајни заклучоци и препораки.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ