Новости

СООПШТЕНИЕ: Граѓанскиот сектор алармира за односот на Владата кон граѓанското општество

Скопје, 30 јануари, 2023 г. – Граѓанските организации кои се дел од Советот за соработка меѓу Владата и граѓанското општество, како избрани претставници на граѓанскиот сектор, искажуваат силен револт од односот на Владата кон Советот и воопшто кон граѓанското општество. За таа цел, бараме од Претседателот на Владата г-динот Димитар Ковачевски да оствари средба со претставници на граѓанските организации од Советот на која очекуваме да ја појасни политиката на Владата кон граѓанското општество, да се постигне согласност за претходно покренатите проблематични прашања и вистински да се возобнови дијалогот кој беше воспоставен во изминатите години.

Ние, членовите на Советот за соработка од редот на граѓанските организации, констатираме дека во изминатата година работењето на Советот беше оневозможено преку владиното игнорирање на клучните негови препораки и заклучоци, што е основна негова надлежност како советодавно тело на Владата. Неколкуте обиди да се воспостави директна комуникација, а воедно и средба со Претседателот на Владата и со претставници од Владата за да се дискутира за  суштински прашања што го засегаат функционирањето на граѓанското општество досега беа оставени без одговор.

Длабоко сме загрижени поради влошената соработка, отсуството на суштинска, па дури и на формална комуникација и дијалог. Функционирањето на граѓанското општество е клучен показател за демократската клима во земјата, а кога тоа е загрозено – доведен е во прашање и напредокот на земјата, како и нејзиното приближување до Европската Унија. Во изминатиов период, а и сега, посебно ги потенцираме како предизвици следните прашања:

  • Беа усвоени измени и дополнувања на Законот за здруженија и фондации без консултативен процес на засегнати страни, особено на Советот за соработка и пошироко граѓанските организации. Ценејќи дека постои активна работна група за измени и дополнувања на овој закон минимум очекувано беше од Владата да го отвори консултативниот процес преку јавна дискусија во Собранието на Република Северна Македонија;
  • Во изминатата година Владата и формално и суштински ја прекрши институционалната поставеност во врска со укинувањето на средствата наменети за поддршка на активностите на граѓанскиот сектор од Генералниот секретаријат на Владата и без консултации го утврди Министерството за политички систем и односи со заедниците како надлежно министерство за распределба на средствата за поддршка на граѓанските организации. Со ваквиот начин на постапување, Министерството за политички систем и односи меѓу заедниците излезе целосно од рамките на своите надлежности, што е утврдено со правната рамка на државата. Ова укажување беше во неколку наврати посочено од Советот за соработка, но Владата и Министерството целосно го игнорираа ставот на ова тело;
  • Процесот за реформа на државното финансирање и покрај сите напори и во 2022 година не се реализираше и дополнително наместо да се предвиди зголемување на државното финансирање, граѓанските организации се соочија со кратење на средства по различни основи. Ова е целосно спротивно на Стратегијата на Владата за соработка со и развој на граѓанското општество согласно која децидно е предвидено зголемување на средствата за државно финансирање на ГО;
  • Владата го затвори консултативниот процес за Реформа на државната управа со што се нарушија основните постулати за соработка со засегнати страни. Овој процес, кој претставува целосна и сеопфатна реформа на државните органи, и покрај неколкуте барања на Советот и воопшто на граѓанскиот сектор продолжува да се води само во рамки на министерствата.

Згора на оваа ситуација, повеќе граѓански организации пријавуваат дека е значително стеснет просторот за работа на здруженијата и фондациите, а комуникацијата со повеќе министерства е влошена до загрижувачки размери, што се констатира и во повеќе извештаи кои се изготвени за овозможувачката околина на граѓанските организации.

Имајќи го предвид сето горе наведено, очигледно е дека Владата не работи на постигнување на целите на Стратегијата за соработка со и развој на граѓанското општество 2022-2024 и не го спроведува акцискиот план на оваа Стратегија. Истовремено, со оглед на нарушената работа на Советот, не функционира ниту системот за следење на исполнувањето на обврските на Владата од оваа стратегија, за што Советот има мандат.

Вреднувајќи го незаменливиот придонес на граѓанското општество за напредокот на земјата и поддршката што овој сектор ја дава на патот на интеграцијата на Република Северна Македонија во Европската Унија, членовите на Советот од редот на граѓанските организации очекуваат дека Претседателот на Владата и Владата на Република Северна Македонија ќе демонстрираат конструктивност и зачувување на основните демократски вредности за кои се залагаме како држава, со што нема да се доведе во прашање работата на цел еден сектор во ова општество. За таа цел, покрај ова јавно обраќање, ново барање за средба е доставено до кабинетот на Претседателот на Владата, како и до Претседателот на државата, релевантни комисии при Собранието на Република Северна Македонија и Амбасадорот на Европската Унија во Република Северна Македонија.

Избрани претставници на граѓанскиот сектор во Советот за соработка меѓу Владата на Република Северна Македонија и граѓанското општество, со своите организации:

  1. Снежана Камиловска Трповска, Македонски центар за меѓународна соработка Скопје – област: Демократија и владеење на правото
  2. Уранија Пировска, Здружение Хелсиншки комитет за човекови права на Република Македонија Скопје – област: Промоција и заштита на човековите права и антидискриминација
  3. Никица Кусиникова, Здружение Конект Скопје – област: Економски и одржлив развој
  4. Димитар Низамовски, Здружение на граѓани Младински образовен форум Скопје – област: Наука, образование и доживотно учење
  5. Зоран Илиески, Коалиција на младински организации Сега Прилеп – област: Млади
  6. Јасминка Фришчиќ, Здружение за еманципација, солидарност и еднаквост на жените, Скопје – област: Социјална заштита и заштита на деца
  7. Далиборка Златева, Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености Велес – област: Заштита на маргинализираните лица
  8. Андреј Сених, Здружение за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – Заедно посилни Скопје – област: Заштита на здравјето
  9. Лилјана Јоноски, Здружение Рурална коалиција Куманово – област: Земјоделство и рурален развој
  10. Тијана Ана Спасовска, Јадро Асоцијација на независната културна сцена Скопје, област Култура
  11. Никола Додов, Здружение за поттикнување и промоција на информатиката Асоцијација на студенти информатичари Скопје – област: Медиуми и информатичко општество
  12. Драгица Костадиновска, Здружение Мултиетничка организација за интернационални култури Мозаик Меик Скопје – област: Спорт
  13. Ардита Абази Имери, Институт за европска политика – Скопје – област: ЕУ интеграции и политики
  14. Марија Савовска, Здружение за унапредување на родовата еднаквост Акција Здруженска Скопје – област: Родова еднаквост
  15. Сашка Коцевска, Движење на екологистите на Македонија Велес – област: Заштита на животната средина

СООПШТЕНИЕ Аларм на граѓанските организации: Поради скратениот буџет за здравство ќе имаме смртни случаи што можат да се спречат и зголемени трошоци за здравствена заштита во иднина

Скопје, 23 декември, 2023 г. – Владата на Република Северна Македонија предложи срамен и произволен буџет за здравство за 2023 година, без никаква анализа и во нетранспарентна постапка, кој Собранието го усвојува без суштински интервенции. Во моменти на криза, Владата целосно го запоставува здравјето на граѓаните. Ваквата негрижа за многу наши блиски ќе биде прашање на живот или смрт. Притоа, станува збор за смртни случаи коишто може да се избегнат доколку се обезбеди соодветна превенција и современа терапија.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

Повик за ангажирање консултант за спроведување на проценка на потребите на лицата што живеат со ХИВ во Македонија

Продолжен рок за пријавување: 12 август 2022 г.

Здружението за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје објавува повик за ангажирање за консултантска позиција:

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

КОНКУРС за вработување на асистент за застапување

Продолжен рок за пријавување: 12 јули 2022

Здружението за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје објавува конкурс за вработување на определено време за позицијата

асистент за застапување

Позицијата се отвора за период во траење до крајот на 2022 година, со тримесечен пробен период и планирано продолжување по 31.12.2022.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

КОНКУРС за вработување на асистент за комуникации

Продолжен рок за пријавување: 12 јули 2022

Здружението за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје објавува конкурс за вработување на определено време за позицијата

асистент за комуникации

Позицијата се отвора за период во траење до крајот на 2022 година, со тримесечен пробен период и планирано продолжување по 31.12.2022.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

Повик за прибирање понуди: ангажирање консултант за развивање на политика за човечки ресурси

Датум на објавување: 23 април 2022 г.

Краен рок: 30.06.2022 г.

Здружението за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје објавува повик за прибирање понуди за ангажирање за консултантска позиција:

  1. Консултант за развивање на политика за човечки ресурси

Оваа консултантска позиција е овозможена во рамките на поддршката на годишната работна програма на Здружението ЗАЕДНО ПОСИЛНИ, која е финансиски поддржана од Европската Унија.

На повикот може да се пријават физички или правни лица.

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

КАКО ДА СЕ ПРЕЖИВЕЕ КРИЗА СО ЛЕКОВИ? Информации и насоки за луѓето што живеат со ХИВ

Текстот што следува е наменет за сите луѓе што живеат со ХИВ во Македонија, а се однесува на актуелната криза со недостиг на антиретровирусни лекови. Во него се обидуваме да одговориме на главните прашања што веројатно ги има секое засегнато лице. 

ПРОЧИТАЈ ПОВЕЌЕ

Повик за прибирање понуди: консултант за развивање осврт на јавна политика во врска со обезбедувањето пристап до животоспасувачки и есенцијални лекови во Северна Македонија

Краен рок за пријавување: 6.5.2022 г.

Здружението за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје објавува повик за прибирање понуди за ангажирање консултант што ќе помогне во развивањето осврт на јавна политика во врска со обезбедувањето пристап до животоспасувачки и есенцијални лекови во Северна Македонија.

Оваа консултантската позиција е овозможена во рамките на институционалниот грант за Здружението ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје од програмата Цивика Мобилитас.

1. Контекст

Здружението ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје е организација на пациентите со ХИВ-инфекција во Северна Македонија чија мисија е да ги поддржува луѓето што живеат со ХИВ во остварувањето на нивните права и да дејствува за ставање крај на ХИВ и за подобро здравје за сите луѓе, преку обезбедување услуги во заедницата и насочување на јавните политики. Во рамките на својата стратегија за периодот 2021-2025, ЗАЕДНО ПОСИЛНИ предвидува да делува во насока на воспоставување системски решенија за подобрување на пристапот на македонските граѓани до животоспасувачки и есенцијални лекови воопшто, независно од видот на дијагнозата на одредена група пациенти. Во таа смисла, Здружението подготвува осврт на јавната политика на Република Северна Македонија во однос на обезбедувањето лекови за своите граѓани, кој ќе се темели врз искуството на пациентите со ХИВ, искуствата на други групи и здруженија на пациенти, како и на докажани пристапи на земји од регионот и од ЕУ за обезбедување лекови за своите граѓани. Консултантската позиција од овој повик одговара на потребата од техчника и стручна поддршка за остварување на оваа намера.

2. Опис на работните задачи

Од ангажираниот консултант се очекува да ги исполни следниве задачи:

  • Да спроведе консултација со ЗАЕДНО ПОСИЛНИ и други релевантни здруженија на пациенти или здруженија што работат на полето на заштита на здравјето во врска со нивните искуства и/или гледиште за можните стратешки пристапи на земјата за обезбедување пристап до животоспасувачки и есенцијални лекови;
  • Да изврши анализа на релевантни документи, како закони и подзаконски акти што ја регулираат достапноста на лековите за граѓаните на Северна Македонија; извештаи од релевантен граѓански сектор и од релевантни институции; и др.;
  • Да подготви краток осврт за јавна политика во однос на стратешки пристапи на земјата во обезбедувањето животоспасувачки и есенцијални лекови за граѓаните, во согласност со насоките од точка 3. од овој повик.

Проценетиот обем на консултантскиот ангажман изнесува 8 консултантски денови.

За својата работа консултантот одговара пред извршниот директор на Здружението ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје.

3. Опис на очекуваниот продукт од консултантскиот ангажман

Краткиот осврт за јавна политика треба да опфати:

  • илустративни примери на недостапност на лекови во Северна Македонија: краток опис на одговорностите на релевантните институции (Министерство за здравство, Фонд за здравствено осигурување, Агенција за лекови и медицински средства) во однос на обезбедувањето на лекови;
  • осврт на долготрајниот проблем со позитивната листа;
  • осврт на стратешки пристапи – врз основа на пракси од земјите од ЕУ и регионот – за тоа како да се подобри достапноста на лекови во Северна Македонија;
  • артикулирање на потребата од стратешки пристап на земјата во однос на оваа тема;
  • предлози за политики што земјата може да ги воведе (вклучително и т.н. договори за менаџиран влез) како пристап до обезбеди достапност на животоспасувачки и есенцијални лекови за своите граѓани.

4. Профил и неопходни квалификации

Кандидатите треба да ги исполнуваат и следниве основни квалификации:

  • Релевантна универзитетска диплома во некоја од областите: фармакологија и фармација, јавно здравје, здравствени политики, здравствена економија, медицина или сродно;
  • Работно искуство во областа на здравствените политики и политиките поврзани со обезбедувањето лекови во Република Северна Македонија;
  • Способности за планирање и организација и навремено исполнување на зададените задачи;
  • Изградена способност за тимска работа;
  • Одлично познавање на македонскиот и англискиот јазик.

5. Критериуми за избор

Предност за добивање на ангажманот ќе имаат кандидати со:

  • Повисок степен на релевантно искуство;
  • Претходно искуство во слични процеси поврзани со темите за пристап до лекови и политики за лекови.

6. Временска рамка, надомест и други услови

Предвидениот обем на консултантскиот ангажман изнесува 8 (осум) консултантски дена. Спроведувањето на задачите наведени во точка 2 треба да заврши до 5 јуни 2022 г.  Ангажманот предвидува потпишување договор за консултантски услуги, а ќе биде надоместен со бруто износ од 5375 денари за еден консултантски ден.

7. Краен рок и потребни документи за пријавување

Најдоцна до 6.5.2022 г., заинтересираните кандидати треба да достават:

  • Изјава за интерес – преку e-mail;
  • Професионална биографија која ќе го прикаже работното искуство релевантно за овој повик.

Документите за пријавување на повикот со назнака „апликација – политики за лекови“ треба да се достават електронски, на следната е-маил адреса:

[email protected]

8. Постапка за избор на консултант

Комисијата за избор на консултант ќе ги разгледа примените апликации, при што предвид ќе бидат земени само оние пријави коишто ја содржат комплетната документација и ги исполнуваат условите на повикот. Комисијата ќе изработи ранг листа на кандидати. Со најмногу двајца најдобро рангирани кандидати може да биде спроведено интервју. Во зависност од резултатите од оценката на документација наспроти условите на повикот и евентуалното интервју ќе биде избран консултантот кому ќе му биде доделен ангажманот.

Дали „заштедите“ во буџетот државата започна да ги прави врз грбот на најмаргинализираните?

Со кратење на буџетот за превенција од ХИВ за 40 %, Министерството за здравство го става на коцка здравјето на најмалку 10.000 засегнати граѓани

На скандалозен и паушален начин, без каква било стручна дискусија, Министерството за здравство скрати дури 40 % од средствата предвидени за превенција на ХИВ во Програмата за заштита на населението од ХИВ-инфекција за 2022 година, која Владата ја усвои пред само еден месец. Со тоа, државата ги става во ризик од згаснување воспоставените капацитети за контрола на ХИВ-инфекцијата во земјава и го загрозува здравјето на најмалку 10.000 граѓани од маргинализираните заедници.

Наместо предвидените 46,5 милиони денари во Програмата за заштита на населението од ХИВ-инфекција наменети за услугите за превенција на ХИВ што ги спроведуваат околу 14 здруженија во 12 града во земјава, Министерството за здравство завчера објави јавен повик за здруженија со износ намален за дури 19 милиони денари. За одлуката не е консултирана националната комисија за ХИВ.

Благодарение на овие програми, Република Северна Македонија во изминатите 15 години одржуваше целосна контрола на епидемијата на ХИВ во популациите на луѓе што инјектираат дрога и сексуални работници и една од најниските стапки на инфекција во регионот. Во изминатите 3 месеци целокупниот национален одговор кон оваа епидемија е буквално на товар на 14 граѓански организации, кои продолжуваат со работа без никаков надомест за својот труд.

Прекинувањето на услугите за ранливите групи ќе значи пораст на нови инфекции и пораст на смртни случаи поради ХИВ, а од друга страна и зголемен притисок врз клучни здравствени институции, како што се Клиниката за инфективни болести и центрите за лекување на зависности. Дури и мал пораст на епидемијата на ХИВ ќе доведе до многукратно зголемување на трошоците за лекување и здравствена грижа. Оттука, одлуката за арбитрарно кратење едноставно е лоша јавно-здравствена политика.

Услугите за ХИВ што ги нудат граѓанските организации ги воспостави Министерството за здравство од 2005 до 2017 година со поддршка од Глобалниот фонд за борба против СИДА, кој има инвестирано 25,7 милиони долари за градење на националниот одговор кон ХИВ во земјата. Тие опфаќаат теренски и стационарни услуги за анонимно ХИВ-тестирање, советување, дистрибуција на средства за превенција на ХИВ и други крвно и сексуално преносливи инфекции, дијагностика и третман на сексуално преносливи инфекции, мобилни гинеколошки услуги, поддршка на луѓето што живеат со ХИВ и луѓето што се лекуваат од зависност од дрога и други комплементарни услуги. Од 2018 година, по завршувањето на надворешната финансиска поддршка, Владата на Република Северна Македонија формално го презеде како своја обврска финансирањето на услугите за превенција на ХИВ за групите изложени на поголем ризик и во своите политики се обврза да ја гарантира одржливоста во иднина.

Во Македонија сè уште млади луѓе умираат од ХИВ, а според методологија на Европскиот центар за контрола на болестите се проценува дека дури една третина (34 %) од вкупниот број лица што живеат со ХИВ во земјава не се свесни дека го имаат вирусот. Со ова Македонија значително заостанува зад просекот на светско ниво, кој за 2020 година изнесувал само 16 %. Глобалната цел до 2025 година е процентот на лица што не се свесни дека имаат ХИВ да се сведе на помалку од 5 %, што ќе доведе до драстичен пад во преносот на инфекцијата и ќе овозможи да се стави конечен крај на епидемијата на ХИВ до 2030 година.

Свесни за војната во Украина, каде што губиме наши пријатели и колеги, свесни за последиците од ковид-19 и за енергетската криза, алармираме дека мора да се одржи здравствената заштита за сите граѓани, вклучително и на најмаргинализираните, чие здравје се одразува и врз здравјето на целата популација. Превенцијата кај ранливите групи и кај младите не смее да биде жртва на политики за рационализација на државниот буџет. Во спротивно, порастот на епидемијата на ХИВ само ќе ги зголеми трошоците, а државата ќе плати со губење на човечки животи.

Имајќи ја предвид алармантната ситуација и повикувајќи се на обврските на земјата од Политичката декларација за ХИВ и СИДА на Обединетите нации од јуни 2021 година, вклучително и обврската за ставање крај на епидемијата на ХИВ, како и на обврските преземени од Владата да се обезбеди континуитет на програмите за ХИВ, бараме:

  1. Итно да се коригира објавениот јавен повик за здруженија што ќе ги спроведуваат активностите за превенција на ХИВ во согласност со износите предвидени во Програмата за заштита на населението од ХИВ-инфекција за 2022 година, усвоена од Владата во февруари годинава;
  1. Владата и Собранието конечно да го гарантираат континуитетот на веќе воспоставениот систем за заштита од ХИВ. Тоа значи: Собранието без одложување и во целост да ги усвои измените на Законот за здравствена заштита кои се во собраниска процедура, а се однесуваат на механизмот на вклучување на здруженија во спроведувањето на здравствените програми, а Министерството за здравство да развие подзаконски акти со кои ќе ги исполни обврските од заклучоците усвоени од Владата во септември 2017 година и обврските од претходната и тековната Стратегија на Владата за соработка и развој на граѓанскиот сектор;
  1. Поради големото доцнење на објавата на јавниот повик, Владата и Министерството за здравство преку интервентна поддршка да ги надоместат трошоците на здруженијата за првото тримесечје од 2022 година настанати поради нивното посветено одржување на националниот одговор кон ХИВ.

Информации за контакт:

Здружение за поддршка на луѓето што живеат со ХИВ – ЗАЕДНО ПОСИЛНИ Скопје, Андреј Сених тел. 070 344 693

Здружение ХОПС – Опции за здрав живот Скопје Хајди Штерјова Симоновиќ, 070 400 096 ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување Скопје, Елизабета Божиноска  078 396 186